Blog

Balığın Sağlığımıza Etkisi

Balık sağlıklı bir diyetin olmazsa olmazlarındandır. Balık ve diğer deniz ürünleri uzun zincirli yağ asitlerinden omega 3 ‘ün en önemli kaynağıdır bununla beraber vitamin D, selenyum ve yüksek protein içeriğiyle besleyici değeri oldukça yüksektir. Yapılan çalışmalarda balık yemenin ve balık yağı tüketmenin kalp ve damar sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Binlerce kişinin katıldığı 20 çalışmanın analizinde haftada 2 kez yağlı balık tüketenlerin kalp hastalıkları riskinden ölme oranının %36 azaldığı görülmüştür.

Omega 3

Balığın içindeki omega 3 yağ asitleri kan basıncını ve kalp atış hızını düşürerek kan damarlarının çalışmasını düzenler. Bu özellikleriyle özellikle kalp damar hastalıklarının önlenmesinde önemli bir görev üstlenir. Dietary Guidelines for Americans ve the American Heart Association’a göre haftada en az 2-3 kere balık tüketilmelidir. Bu kadar önemli ve besleyici bir besin olmasına rağmen pahalı olmasından, kolay bulunamamasından, pişirme zorluklarından dolayı çok tercih edilmez. İnsanların diğer bir kaygısı ise acaba bazı balıklardaki ağır metaller, ilaç kalıntıları ve ya toksinler bize zarar verir mi?  Balığın yaralarını ve risklerini inceleyecek olursak omega 3 yağ asitleri ile kalp damar hastalıklarını önleyici etkisi, bebeklerin beyin ve sinir sistemi gelişimindeki etkin rolü, kalp krizi riskini azaltması, depresyon ve Alzheimer gibi hastalıklar üzerindeki olumlu etkileri gibi bir çok yararını sayabiliriz.

Balığın Olumsuz Etkileri

Yediğimiz tüm yiyeceklerle vücudumuza bir şekilde zararlı ve toksik maddeler alabiliyoruz aynı şey balık içinde geçerli. Bazı balıklar yüksek oranda cıva içerebilir. Cıva da yetişkinlerde beyin ve sinir sisteminde zararlara, küçük çocuklarda ise gelişim bozukluklarına neden olabilir. Cıvadan kaçınmanın tek yolu balık tüketmemek olacaktır fakat balığın saydığımız bir çok yararını görmezden gelip balık tüketmemek iyi bir tercih olmayacaktır. Environmental Protection Agency’nin yaptığı hesaplamalara göre 100,000 kişi 70 yıl boyunca haftada iki kere somon tüketirse alacakları ekstra cıva 24 kişinin kanserden ölmesine neden olabilir ama 7.000 kişiyi kalp hastalıklarından koruyabilir. Bununla beraber balıkların çoğu bir etin veya yumurtanın içerdiği cıva kadar cıva içerir. Tüm bunlar değerlendirildiğinde cıvanın olumsuz etkilerinden korkup balık tüketmemek mantıklı olmayacaktır. Fakat aynı şey hamileler için geçerli değildir.

Tüketim Miktarı

Yüksek oranda cıva alımı bebeğin beyin gelişimine zarar verir fakat az oranda omega 3 alımınında aynı etkiye sahip olduğunu biliyoruz. 12.000 hamile kadınla yapılan bir çalışmada zeka testlerinde haftada 2 porsiyondan az balık tüketen annelerin çocukları haftada 2 porsiyon balık tüketen annelerin çocuklarından daha kötü sonuçlar elde etmiyor. Bu demektir ki cıvanın beyin üzerinde zararları olabileceği gibi omega 3’ün az alımı da beyin fonksiyonlarının gelişmesini büyük ölçüde azaltıyor. Hamileler önerilen miktarlarda haftada 2 kereden fazla olmamak şartıyla balık tüketmelidir ama cıva oranı yüksek kılıçbalığından kaçınmalıdırlar. Haftalık en fazla 350g kadar balık tüketebilirler. Karides, konserve ton balığı, somon, dil balığı cıva oranı düşük balıklardır ve rahatça tüketilebilirler. Cıva alımının dikkatle incelenmesi sadece hamile ve hamile kalmayı düşünen kadınlar için önemlidir. Toplumun geri kalanı için önemli bir risk faktörü değildir.

Balığa Alternatif Besinler

Peki, balık sevmeyenler ve yiyemeyenler ne yapabilir? Omega 3 ‘ün tüm kaynağı balık değildir. Keten tohumu, ceviz ve bazı bitkisel yağlarda bitkisel kaynaklı omega 3(ALA-alpha linolenic acid) alabiliriz. Ama bunlar vücutta deniz ürünleri kaynaklı EPA ve DHA yağ asitlerine dönüşmez. Bu yüzden aslında balığın yerini tam anlamıyla tutmadığı için balık yerine önerilmez. Health Professional Follow-up tarafından yapılan bir çalışmada yüksek oranda ALA alımının kalp ve damar hastalıklarına karşı koruyucu etkisi olduğu görülmüştür ama yapılan çalışmalar hala yetersizdir. Bu yüzden sağlıklı yağ asitleri içeren besinler tüketmenin sağlık açısından yararlı olduğunu söyleyebiliriz.

 

Yorum Yap